Przeznaczenie środków z zysku zgromadzonych w kapitale zapasowym na wypłatę dywidendy

Przeznaczenie środków z zysku zgromadzonych w kapitale zapasowym na wypłatę dywidendy w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością może nastąpić poprzez:

  • podjęcie uchwały o zmianie uchwały o podziale zysku,
  • podjęcie w kolejnym roku obrotowym uchwały o podziale zysku powiększonego o kwoty przeniesione z utworzonego z zysku kapitału zapasowego (art. 192 Kodeksu spółek handlowych, dalej: KSH).

Podjęcie uchwały o zmianie uchwały o podziale zysku

Przed wypłatą wspólnikom środków zgromadzonych w kapitale zapasowym należy dokonać zmiany przeznaczenia tego funduszu. Zatem w pierwszej kolejności należy zmienić uchwałą wspólników przeznaczenie funduszu, który ma być rozwiązany (chyba że jego przeznaczenie wynika wprost z umowy spółki – wtedy należy zmienić umowę spółki). Dopiero następnym krokiem jest podjęcie uchwały o wypłacie wspólnikom środków zgromadzonych w tym funduszu.

Zgodnie z art. 231 § 2 pkt 2 KSH uchwała o przeznaczeniu zysku za dany rok obrotowy powinna być podjęta na zwyczajnym zgromadzeniu wspólników, po przyjęciu uchwał o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego za poprzedni rok obrotowy. Dopiero po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego możemy mówić o istnieniu zysku spółki, który może zostać podzielony pomiędzy wspólników.

Z jednej strony, zgodnie z ww. art. 231 § 2 pkt 2 KSH, decyzja w sprawie przeznaczenia zysku spółki może być podejmowana na zwyczajnym zgromadzeniu wspólników (raz w roku). Z drugiej jednak strony brak jest wyraźnego przepisu, który zakazywałby zmiany już raz podjętej decyzji wspólników o sposobie zadysponowania zyskiem. Stanowiska co do dopuszczalności zmiany uchwały podjętej na Zwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników przez uchwałę podjętą na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników są podzielone. Trzeba przy tym pamiętać, że zgodnie z art. 249 KSH uchwała wspólników sprzeczna z dobrymi obyczajami i godząca w interesy spółki może zostać zaskarżona w drodze powództwa o uchylenie uchwały.

Jeżeli zarząd spółki złożył już sprawozdanie finansowe wraz z protokołem zwyczajnego zgromadzenia wspólników do KRS, to w przypadku zmiany uchwały o przeznaczeniu zysku musi uchwałę zmieniającą również złożyć do KRS. Obowiązek złożenia przez zarząd spółki z o.o. uchwały o podziale zysku spółki w zmienionym brzmieniu wynika z art. 69 ustawy o rachunkowości, zgodnie z którym kierownik jednostki (w przypadku spółki z o.o. – zarząd) składa we właściwym rejestrze sądowym roczne sprawozdanie finansowe, opinię biegłego rewidenta, jeżeli podlegało ono badaniu zgodnie z wytycznymi ustawowymi, odpis uchwały lub postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty oraz sprawozdanie z działalności spółki.

Podjęcie w kolejnym roku obrotowym uchwały o podziale zysku powiększonego o kwoty przeniesione z utworzonego z zysku kapitału zapasowego (art. 192 KSH)

Zgodnie z art. 192 KSH kwota przeznaczona do podziału między wspólników nie może przekraczać zysku za ostatni rok obrotowy, powiększonego o niepodzielone zyski z lat ubiegłych oraz o kwoty przeniesione z utworzonych z zysku kapitałów zapasowego i rezerwowych, które mogą być przeznaczone do podziału. Kwotę tę należy pomniejszyć o niepokryte straty, udziały własne oraz o kwoty, które zgodnie z ustawą lub umową spółki powinny być przekazane z zysku za ostatni rok obrotowy na kapitały zapasowy lub rezerwowe.

Jak wynika z przytoczonego powyżej przepisu, dywidendę można wypłacić nie tylko z zysku osiągniętego przez spółkę w ostatnim roku obrotowym, ale również z niepodzielonych zysków z lat ubiegłych oraz z kwot przeniesionych z utworzonych z zysku kapitałów zapasowego i rezerwowych, które mogą być przeznaczone do podziału.

Wypłata taka jest możliwa wówczas, gdy spełnione są przesłanki, określone w ustawie i ewentualnie w umowie spółki. Przesłanki ustawowe:

  • podzielone mogą być te kwoty z kapitału zapasowego, które zgodnie z art. 192 KSH przeznaczone są do podziału; decydujące znaczenie mają tu postanowienia umowy spółki. Jeśli umowa spółki nie zawiera postanowień wskazujących, w jakiej części kapitał zapasowy utworzony z zysku może zostać przeznaczony do podziału między wspólników, wówczas kwota ta powinna zostać wyraźnie określona w uchwale zgromadzenia wspólników spółki;
  • kapitał zapasowy może zostać wykorzystany na wypłatę dywidendy tylko i wyłącznie w tej części, w której został utworzony z zysku;
  • wypłata skumulowanych w kapitale zapasowym zysków z lat ubiegłych jest możliwa pod warunkiem, że spółka osiągnęła zysk za ostatni rok obrotowy;
  • kwoty zysku z lat ubiegłych, skumulowane w kapitale zapasowym, przeznaczone do podziału między wspólników wraz z zyskiem za ostatni rok obrotowy, należy pomniejszyć o niepokryte straty, udziały własne oraz o kwoty, które zgodnie z KSH lub umową spółki powinny być przekazane z zysku za ostatni rok obrotowy na kapitały zapasowy lub rezerwowe.

Niniejsza informacja nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie informacji w nim zawartych bez wcześniejszego zasięgnięcia opinii Kancelarii.